Encyklopedia Edukacyjna





Nowa ekscytująca seria, która ujawnia prawdę o najbardziej kontrowersyjnych tematach naszych czasów. Każdy odcinek za pomocą technik komputerowych prowadzi widza przez różne wątki naukowych poszukiwań, podążając za ekspertami i naukowcami podczas przeglądania dowodów ujawniających fascynujące historie i niesamowite nowe śledztwa.



1. Świat bez tajemnic - Zabójcza asteroida
Czy Ziemi grozi zniszczenie przez gigantyczną asteroidę? Świat bez tajemnic podejmuje próbę wyjaśnienia tej tajemniczej i niepokojącej wizji, która stanie sie rzeczywistością, jeśli człowiek nie zdoła powstrzymać kosmicznej bomby...








2. Świat bez tajemnic - Kto zbudował Stonehenge?
Jak powstało Stonehenge - jedna z najsłynniejszych angielskich budowli megalitycznych? "Świat bez tajemnic" stawia hipotezy, w jaki sposób te olbrzymie kamienie mogły zostać przetransportowane około 200 mil w czasach prymitywnej technologii. Nowa ekscytująca seria, która ujawnia prawdę o najbardziej kontrowersyjnych tematach naszych czasów. Każdy odcinek za pomocą technik komputerowych prowadzi widza przez różne wątki naukowych poszukiwań, podażąjac za ekspertami i naukowcami podczas przeglądania dowodów ujawniających fascynujące historie i niesamowite nowe śledztwa.










3. Świat bez tajemnic - Trójkąt Bermudzki
"Świat bez tajemnic" analizuje legendę Trójkąta Bermudzkiego, obszaru, w którym statki i samoloty znikają bez śladu, odtwarza kurs tragicznego lotu 19 i odnajduje świadków, którym udało się przeżyć niebezpieczną podróż. Wnioski dotyczące tego tajemniczego rejonu są zaskakujące...









4. Świat bez tajemnic - Wzburzona ziemia
Z powodu spektakularnych trzesień ziemi co roku ginie wielu ludzi, rozpadają się wieżowce, a życie tych, którym udało się przetrwać katastrofę zamienia się w koszmar. Naukowcy zastanawiają się, w jaki sposób przewidzieć kaprysy natury, by jak najwięcej ludzi udało się w przyszłości ocalić. Specjaliści szukają także odpowiedzi na pytanie, co sprawia, że podczas trzesienia ziemi rozpadają się budynki oraz dlaczego jedna katastrofa uruchamia kolejną i po ruchach skorupy ziemskiej nastepują groźne tsunami.









5. Świat bez tajemnic - Superwulkany
Park Narodowy Yellowstone jest położony na wulkanicznym płaskowyżu, pod którym znajduje się ogromna komora magmowa, pozostałość po niegdyś czynnym, gigantycznych rozmiarów wulkanie. Naukowcy zastanawiają się, co by było, gdyby wulkan znowu stał się aktywny... Na temat wulkanów w stanie uśpienia powstał niejeden film katastroficzny, ale czy ów scenariusz może okazać się faktem?









6. Świat bez tajemnic - Przodkowie człowieka
Jak dawno rozpoczął sie proces genetycznej mutacji, która dała początek ludzkiej rasie? Autorzy szóstego odcinka serii "Świat bez tajemnic", zabiorą nas w podróż w poszukiwaniu przodków rodzaju ludzkiego. Jakie zwierzę jest naszym najstarszym krewniakiem? Jaki gatunek małpy możemy nazwać naszym protoplastą? Odpowiedzi na te pytania znajdziemy w załączonym filmie.









7. Świat bez tajemnic - Gniewne niebo
Niektóre katastrofy spadają na nas prosto z nieba. Jednym z takich zjawisk o wielkiej niszczycielskiej sile jest wiatr. Skąd bierze się olbrzymia siła tornada czy huraganu? Czy człowiek może się przeciwstawić żywiołowi nieszczącemu wszystko, co stanie na jego drodze? Badacze spróbują znaleźć najsilniejszy wiatr, jaki kiedykolwiek udało się zarejestrować za pomocą urzadzeń pomiarowych, i przeprowadzą eksperyment, dzięki któremu dowiemy się, jak wiele ze strony wiatru potrafi znieść człowiek i jego otoczenie.








8. Świat bez tajemnic - Kontakty z kosmosem
Czy człowiek jest jedyną istotą myślącą w kosmosie? Wielu badaczy twierdzi, że nie. Naukowcy zabiorą widza na wycieczkę sładami nowo odkrytych planet i zastanowią się nad szansami znalezienia innego niż ziemnskie życia we wszechświecie. "Kontakty z kosmosem" to wyczerpująca synteza dotychczasowych odkryć w tej dziedzinie. Najwybitniejsi badacze i łowcy planet przedstawią swój punkt widzenia w kwestii życia pozaziemnskiego i spróbują także oddzielić fakty od fikcji.








9. Świat bez tajemnic - Jądro Ziemi
Czy jądro naszej planety jest naturalnym reaktorem nuklearnym? Badacze zabiorą widzów na wycieczkę do miejsca, w którym temperatura i ciśnienie wykluczają możliwość zaistnienia życia. Udowodnią również, że życie na Ziemi zależy od procesów, które zachodzą w jej wnętrzu.








10. Świat bez tajemnic - Atlantyda - prawda czy legenda
Co się wydarzyło w legendrnej krainie zwanej Atlantydą, powstałej tysiące lat przed piramidami egipskimi? Czy ruiny znajdujące się na obrzeżach miasta La Valletta na Malcie, jeden z najstarszych tak nowoczesnych, jak na czas powstania, kompleksów architektonicznych na Ziemi, to pozostałości po Atlantydzie? O zniknięciu starożytnej cywilizacji pisał Platon w IV wieku p.n.e. Czy miasto zatopili rozgniewani bogowie? Na pytanie spróbuje odpowiedzieć sztab naukowców: astronomowie, archetolodzy, geolodzy i historycy. Czy uda im się uchylić rąbka tajemnicy związanej z zaginionym miejscem?









11. Świat bez tajemnic - Oko w oko z żywiołem
Gwałtowna pogoda potrafi spustoszyć każde miejsce na Ziemi, bez względu na to, czy są to góry, czy pustynia. Ci, którzy przeżyli kataklizm, opowiadają historię swojego ocalenia.
Jak trzeba się zachowywać, kiedy stanie się oko w oko z rozgniewaną naturą?








12. Świat bez tajemnic - Telepatia
Czy telepatia jest faktem? Ludzie nierzadko posiadają wiedzę na tematy, o których nie powinni mieć pojęcia. Czy to oznacza, że potrafią czytać w umysłach, przechwytywać informacje wysyłane przez innych ludzi, czy jest to po prostu zbieg okoliczności? Badacze tego problemu przeprowadzą test: grupa uczestników eksperymentu spróbuje przekazać otrzymane na taśmie wideo informacje pozostałym.
Czy uda im się udowodnić działanie telepatii?









13. Świat bez tajemnic - Wielkie mrozy
Czy czeka nas kolejna epoka lodowcowa? Na razie jest to na szczęście wciąż odległa przyszłość, ale naukowcy zastanawiają się, jaki los spotkałby człowieka, gdyby nagle drastycznie ochłodził się klimat. Czy możliwe, że nasz gatunek jest zagrożony wymarciem?









14. Potwór z Loch Ness prawda czy legenda?
  Tajemnica potwora ze szkockiego jeziora Loch Ness fascynuje od dawna. I choć została już wyjaśniona i zdyskredytowana przez naukowców, którzy odsłonili ją kawałek po kawałku, to wciąż budzi zainteresowanie. Cóż jest takiego w tejemniczym potworze, że od 75 lat, kiedy to powstała legenda, wciąż się o nim mówi?








15. Tsunami - siła żywiołu
  Kiedy w 2004 roku południową Azję zaatakowało z wielką mocą tsunami, zginęły setki tysięcy ludzi, a z powierzchni ziemi zniknęły tysiące domów.  Była to jedna z największych i najbardziej spektakularnych katastrof, jakie człowiekowi zgotowała natura. Jak długo będziemy czekać na kolejne monstrualne fale oceanu? Czy naukowcom uda się przewidzieć następną katastrofę? Trwają prace nad zapewnieniem mieszkańcom newralgicznych rejonów Ziemi bezpieczeństwa: specjaliści analizują dotychczasowe wydarzenia i próbują dociec, co łączy tsunami z wybuchami wulkanów, trzęsieniami ziemi i wpadającymi w atmosferę naszej planety asteroidami.









16. Życie i śmierć Słońca
  Dzięki Słońcu na Ziemi toczy się życie. Naukowcom udało się ustalić, że nasza gwiazda, podobnie jak dzieje się to w przypadku ludzi, kiedyś zakończy swój żywot. Jak śmierć Słońca wpłynie na funkcjonowanie żywych organizmów na naszej planecie?









17. Tajemnice Księżyca
  Gdyby nie Księżyc, nie byłoby życia na Ziemi. Od naturalnego satelity naszej planety zależy kształt orbity Ziemi. Kiedy satelita powstał, wędrował wokół Ziemi, znajdując się 15 razy bliżej naszej planety niż dzisiaj. Oddalanie się Księżyca spowodowało wiele zmian na Błękitnej Planecie - ukształtowały się pory roku, 24-godzinna doba. Co by się stało, gdyby nagle zabrakło Księżyca?









18. Narodziny Ziemi
  Na Ziemi żyje wiele organizmów, a każdy przystosowany jest do innych warunków. Jakie wydarzenia spowodowały, że na błękitnej planecie znalazło się miejsce dla człowieka? Badacze wyruszą w podróż w czasie, by prześledzić procesy powstawania Układu Słonecznego.









19. Piramidy
  Piramidy -  zadziwiają, inspirują i fascynują ludzi od tysięcy lat. Film z serii "Świat bez tajemnic" stara się odpowiedzieć na pytania, po co i w jaki sposób stworzono te inspirujące budowle...Czy uda się zbadać mity i legendy, które przez wieki narosły wokół przeznaczenia i sposobu budowy piramid?








20. Bliskie spotkania z obcymi
  Eksploracja kosmosu w poszukiwaniu życia pozaziemskiego? Ten śmiały scenariusz zrealizują twórcy programu "Świat bez tajemnic". Katastrofa w Roswell w USA w latach 40.XX wieku czy kręgi w zbożu w Wielkiej Brytanii to tylko początek listy tajemniczych wydarzeń i obiektów, które niektórzy tłumaczą wizytami istot pozaziemskich. Co myślą na ten temat naukowcy? Jak wyglądają przybysze z kosmosu? Co o nas myślą?








21. Lawiny
  Lawina to jedna z najczęstszych i najkosztowniejszych katastrof. Zmiata z powierzchni ziemi wszystko, co spotka na swojej drodze, a mino to ludzie nadal budują na zagrożonych terenach swoje domy. Naukowcy odwiedzili Australię i Stany Zjednoczone, by prześledzić dotychczasowe katastrofy, rozpoznać ich przyczyny i nauczyć się przewidywać niebezpieczeństwo.








22. Wulkany
  W ciągu ostatnich dwudziestu lat erupcje wulkanów pozbawiły życia 30 tysięcy ludzi. Wśród 1500 czynnych wulkanów na Ziemi nadal są takie, których reakcji nie można przewidzieć. Co robią naukowcy, by ocalić ludzkie życie? Czy analiza emisji gazów, zmian temperatury i ruchów sejsmicznych wystarczą, by przestrzec mieszkańców zagrożonych terenów przed kolejną erupcją? By to sprawdzić, wybierzemy się między innymi na Hawaje i do Nowej Zelandii.








23. Pociski
  Zaprojektowane po to, by ranić lub zabijać mają różne kształty, rozmiary i przeznaczenie. Bez względu jednak na stopień zaawansowania myśli technicznej pociski zawsze odwracały losy wojen i zmieniały bieg historii. Obecnie naukowcy pracują nad czymś, co kiedyś bywało tematem powieści z gatunku sience fiction, a dzisiaj ma szansę na realizację - nad stworzeniem pocisku, który zawsze osiąga cel.









24. Tajemnice miłości
  Co dzieje się, gdy mężczyzna spotyka kobietę? Co decyduje o naszych wyborach: pełne usta, szerokie ramiona czy zapach ciała? Dlaczego zakochujemy się w tym, a nie w innym człowieku? Naukowcy postanowili przeanalizować zmiany, jakie zachodzą w organiźmie pod wpływem zauroczenia - miłość zbadają pod mikroskopem.








25. Gwiezdni ludzie
  Pewnego dnia człowiek być może będzie musiał opuścić Ziemię, bo warunki na niej panujące nie będą wystarczające, by mógł przeżyć. Czy w zasięgu ludzkich możliwości jest skolonizowanie odległych planet? W jaki sposób będzie można pokonać duże odległości dzielące Ziemię od innych, równie przyjaznych miejsc we wszechświecie? Na przeszkodzie w przemierzaniu przestrzeni kosmicznej stanie nie tylko dystans, ale także zdrowie fizyczne i psychiczne człowieka oraz ograniczenia związane z techniką.








26. Sztuka przetrwania
Ponad dwa miliony lat temu na gorących równinach Afryki narodził się człowiek. Jak każdy ssak, aby przeżyć, człowiek musi mieć odpowiednią ilość wody pitnej, jedzenia oraz powietrza, by utrzymać ciało w odpowiedniej temperaturze. Brak któregokolwiek z tych składników może się okazać śmiertelnie niebiezpieczny. Ponieważ człowiek bardzo szybko zaczął się przemieszczać, musiał się nauczyć przystosowywać do najróżniejszych, często ekstremalnych warunków życia. W jaki sposób współczesne technologie pomagają człowiekowi walczyć i wygrywać z morderczym klimatem? To wszystko w odcinku "Sztuka przetrwania".








27. Niewidzialna technologia
Wojna w Zatoce Perskiej zaczęła się i w zasadzie skończyła tego samego dnia - 17 stycznia 1991 roku. Najnowocześniejsze amerykańskie bombowce F-117 zdziesiątkowały wart miliardy dolarów system obrony przeciwlotniczej Iraku. System ten nawet nie zobaczył nadlatujących samolotów wroga... W odcinku "Niewidzialna technologia" sprawdzimy, co kryje się za ultranowoczesną technologią F-117, i jakich "sztuczek" używają bombowce B-2, że pozostają niewidoczne i niszczą cele wroga z ogromną precyzją.









28. Prom Kosmiczny
1 lutego 2003 roku prom Columbia podczas powrotu na Ziemię uległ zniszczeniu, które okazało się katastrofalne w skutkach - zginęła cała, siedmioosobowa załoga. I choć od pierwszej misji promu, która odbyła się 12 kwietnia 1981 roku, minęło ponad 20 lat, to nadal nie możemy czuć się panami przestrzeni kosmicznej...









29. Projekt Orion
Program, skonstruowany przez Stanisława Ulama i Corneliusa Everetta, pracujących przy stworzeniu bomby wodorowej, otrzymał kryptonim "Orion". Wiązano z nim ogromne nadzieje - dzięki niemu możliwe byłoby wyniesienie na orbitę tysięcy ton sprzętu przy stosunkowo niewielkich kosztach.








30. Apollo 13
To miała być rutynowa misja na Księżyc. Kiedy jednak wybuchł zbiornik z tlenem i w rezultacie moduł serwisowy został uszkodzony, członkowie ekipy znaleźli się w śmiertelnym niebezpieczeństwie - to wtedy dowódca James Lovell, skierował do bazy słynne słowa: "Houston, mieliśmy problem". Załoga została zmuszona do przerwania misji - nie było mowy o lądowaniu na Księżycu, rozpoczęła się walka o życie... Przed NASA postawiono trudne zadanie - jak ocalić uszkodzony statek kosmiczny i sprowadzić na Ziemię jego załogę?








31. Technologia na plaży
Seagaia "Ocean Dome" to 140 metrów idealnej plaży o białym piasku, równiutkich, oceanicznych fal i nieustająco błękitnego niebia - także w razie brzydkiej pogody, gdyż teleskopowy, szklany dach budowli jest rozsuwany. Kompleks, w którym zawsze trwa upalne lato (temperatura przez cały rok wynosi 30C), może pomieścić 10 tysięcy spragnionych wypoczynku turystów, którzy mogą także skorzystać z saun, jacuzzi, ośrodków sportowych i innych atrakcji. Film przedstawia fascynujące tajemnice największej plaży stworzonej przez człowieka...








32. Technologia w sporcie
Zobaczcie jak technologia zmieniła oblicze sportu. Sportowcy biegają szybciej, skaczą wyżej i uderzają mocniej. Podczas gdy specjaliści ds.odżywiania, lekarze czy trenerzy przesuwają granicę ludzkich możliwości, technicy/inżynierowie i naukowcy tworzą sprzęt, który dotrzymuje im kroku. Od sportowych butów po sprzęt ochronny hi-tech, który uratował wiele istnień ludzkich, film MODERN MARVELS bada wkład techniki w świat sportu. Zajrzyj do laboratoriów gdzie nowe sprzęty są produkowane i testowane. Prześledź historię najistotniejszych sportowych innowacji i zobacz co może przynieść przyszłość.








33. Techniki szpiegowskie
W imię bezpieczeństwa narodowego rządy poszczególnych krajów opracowały techniki szpiegowskie, których zastosowanie sprawia, że termin "prywatność" można by uznać za przeżytek. Film "Techniki szpiegowskie" pokazuje ewolucję narzędzi używanych przez tajnych agentów na przestrzeni ubiegłego stulecia, od tajnych skrytek i prostych szyfrów do zminiaturyzowanych urządzeń o stopniu skomplikowania niewyobrażalnym dla przeciętnego człowieka. Poza omówieniem narzędzi szpiegowskich film opowiada historię największych afer wywiadowczych od czasów zimnej wojny do współczesności.








34. Starożytna Grecja
Początki cywilizacji greckiej sięgają II tysiąclecia p.n.e. Na tereny Grecji kontynentalnej przybyła ludność indoeuropejska (Grecy) i rozwinęła się kultura minojska.  Po okresie tzw. wieków ciemnych nastąpił długi okres świetności. Antyczny świat mitów, wspaniały rozwój greckiej nauki, sztuki  i literatury urzeka nas do dziś. Kultura starożytnej Grecji (obok kultury rzymskiej) stworzyła podwaliny cywilizacji europejskiej. O wspaniałości Hellady świadczą ruiny antycznych budowli, arcydzieła rzeźby i malarstwa.








35. Starożytny Egipt
Starożytna cywilizacja Egiptu przetrwała 3500 lat. Istniejące w tym czasie starożytne kultury zachodniej Azji pod względem stopnia rozwoju przewyższały Egipt, ale właśnie w dorzeczu przecinającego piaski pustyni Nilu powstało pierwsze potężne państwo narodowe. Pozostały po nim zdumiewające zabytki kultury materialnej i duchowej. Wpływ cywilizacji egipskiej zaznaczył się w krajach basenu Morza Śródziemnego, a także na dalej położonych terenach Europy. Będące przedmiotem badań archeologów zabytki tej kultury dostarczają wiele informacji, jednak wciąż gruzy grobowców i światyń kryją w sobie wiele niewyjaśnionych tajemnic.








36. Zaginiona Atlantyda
Odkąd blisko 2,5 tysiąca lat temu grecki filozof Platon głosił istnienie - w odległej już wówczas przeszłości - zaginionego, wspaniałego lądu o nazwie Atlantyda, archeolodzy i historycy toczą niekończący się spór o prawdziwość tego przekazu. Do dziś w różnych rejonach świata mieszkają ludy o zagadkowym rodowodzie, niepodobne pod względem kulturowym i etnicznym do swoich sąsiadów. Zwolennicy istnienia legendarnej wyspy upatrują w nich potomków atlantydów.








37. Troja
Troja, starożytne miasto położone w Troadzie nad rzeką Skamander, jest nieodłącznie związana z "Iliadą" Homera. Przez wieki opis walk o Troję i jej zdobycia pobudzał wyobraźnię, dawał impuls poetom, dramatopisarzom, malarzom czy historykom. W czasach późniejszych powoli przestawano wierzyć w realnosć wojny trojańskiej. Trzeba było dwóch amatorów, poszukiwaczy skarbów Henryka Schliemanna i Franka Calverta, którzy tropiąc Homerowe opisy, odnaleźli szczątki legendarnego miasta. Podczas wykopalisk znaleziono ceramikę, broń, przedmioty codziennego użytku. A najbardziej spektakularnym odkryciem stał się "Skarb Priama". 








38. Aleksander Wielki bez tajemnic
Prawdziwa historia człowieka, który zbudował największe imperium w dziejach ziemi. Dlaczego młody Aleksander zdecydował się wyruszyć na podbój świata? Jakimi motywami kierował się, gdy plądrował miasta, niszczył armie i obalał dynasie? Legendę człowieka, który po śmierci w wieku 33 lat czczony był jak bóstwo, twórcy filmu postanowili przedstawić z nowej perspektywy i za pomocą najnowszych technik komputerowych.








39. Narodziny imperium rzymskiego, Ave Cezar
Narodziny imperium rzymskiego. Jest rok 197 p.n.e., zbliża się koniec II wojny macedońskiej. O wpływy na południu europy walczą wojska rzymskie i macedońskie z Filipem V na czele. Do decydującego starcia dochodzi pod Kynoskefalaj. Z mgły roztaczającej się nad polem bitwy wyłoni się tylko jeden triumfator - niepokonany Rzym.
 Ave Cezar.  Śmierć Krassusa położyła kres I triumwiratowi. Rozpoczęła się otwarta walka o władzę pomiędzy Juliuszem Cezarem a Pompejuszem. O tym, kto przejmie panowanie nad światem, miała zadecydować jedna bitwa - starcie pod Farsalos.








40. Kartagina
Kartagina to jedno z najbardziej fascynujących miast starożytnego świata, którego historia obejmuje ponad 1500 lat. Film zabiera widzów w podróż w czasie, przedstawiając losy Kartaginy od momentu jej założenia do jej upadku, czyli przejęcia przez muzułmanów w roku 697. Poznajemy Kartaginę najpierw jako miasto rzymskie, a później fenickie. Odkrywamy jej potęgę i piękno architektury oraz burzliwą historię wojen punickich i kolejnych najazdów.








41. Pompeje
Jak doszło do katastrofy w Pompejach i w sąsiednim Herkulanum? Czy można było uniknąć tragedii? Badacze spróbują zrekonstruować plan miasta i przyjrzą się codziennemu życiu, jakie toczyło się w Pompejach. W odkrytym w XVIII wieku mieście do dzisiaj znajdują się miejsca niedostępne dla archeologów. Najwięcej odpowiedzi na pytania dotyczące Pompejów udzielił Giuseppe Fiorelli, archeolog z Neapolu, który pracami wykopaliskowymi kierował w latach 60. XIX wieku.








42. Hunowie
Bitwa, która rozegrała się w 451 roku na Polach Katalaunijskich między Rzymianami a Hunami, na trwałe zapisała się w historii. Została stoczona w trudnym dla cesarstwa rzymskiego czasie, kiedy znaczne jego tereny zostały opanowane przez ludy barbarzyńskie. W tej sytuacji dowódca armii rzymskiej Aecjusz, nazywany "ostatnią tarczą Rzymu", zdołał zmobilizować siły imperium i obronić je przed najazdem wojsk Attyli.








43. Mumie - Starożytny Egipt
Słowo "mumia" wywodzi się od arabskiego "mumija" (z perskiego "mum"),które oznacza smołę ziemną. Najbardziej znane mumie pochodzą z grobowców z czasów starożytnego Egiptu. Początkowo ich odkrywcy sądzili, żę ciało zmarłego polewano smołą podczas balsamowania. Dopiero w trakcie badań odkryto, że skórę nieboszczyka podczas mumifikacji pokrywano warstwą żywicy, która nadawała ciału ciemną, smolistą barwę.








44. Tajemnica Sfinksa - Starożytny Egipt
Wielki Sfinks z Gizy znajdujący się u stóp piramidy faraona IV dynastii Chefrena jest największym na świecie posągiem wykutym z jednej bryły skalnej. Przez kolejne tysiąclecia rozbudzał wyobraźnię poetów, naukowców i podróżników. Próbowano odkryć sekrety, które skrywał. Kto go wybudował, kiedy, w jakim celu i kogo przedstawiał? Na te pytania naukowcy do dziś poszukują odpowiedzi.








45. Celtowie
Film prezentuje historię i kulturę północnoeuropejskich Celtów. Odbędziemy podróż przez ruiny i zobaczymy rekonstrukcję celtyckiej osady. Poznamy ich pogańskie wierzenia, sztukę i technikę wojenną.








46. Najwięksi Faraonowie.
Okres wczesnodynastyczny i Stare Państwo

Nazwa "faraon" wywodzi się od egipskiego określenia "per-aa" oznaczającego "wielki dom". Faraon w starożytnym   Egipcie nosił tytuł Pana Dwóch Krain. Był królem Górnego i Dolnego Egiptu, najwyższym władcą politycznym i religijnym. Najstarszym zabytkiem  ukazującym faraona jako zawsze zwycięskiego władcę i pana Górnego i  Dolnego Egiptu jest słynna Paleta Narmera. Jako Najwyższy Kapłan Wszystkich Świątyń król reprezentował boga na  ziemi. Celebrował uroczystości rytualne i budował świątynie, by oddać cześć bogom. Sam był również uznawany  za boga, przypisywano mu siłę nadprzyrodzoną. Obejmujący rządy faraonbył opiekunem boskiej energii i siły  sprawczej zapewniającej harmonię ziemskiego świata maat. Panowanie pierwszych faraonów Okresu  Wczesnodynastycznego i Starego Państwa jest po dziś dzień dla nas zagadką. Pozostały po nich jedynie ślady  działalności budowlanej, m.in. wspaniałe grobowce - mastaby i piramidy.









47. Najwięksi Faraonowie.
Stare Państwo, I Okres Przejściowy, Średnie Państwo,
II Okres Przejściowy, Nowe Państwo

Okres Starego Państwa w dziejach starożytnego Egiptu określany jest jako "złoty wiek". Kraj pozbawiony  zagrożeń zewnętrznych rozwijał się gospodarczo. Na ścianach grobowców królewskich od czasów panowania faraona Unisa umieszczano tzw. Teksty Piramid - hieroglificzne napisy o charakterze religijnym zawierające modlitwy i zaklęcia mające pomóc władcy w życiu pozagrobowym. Pod koniec panowania VI dynastii władza królewska w Egipcie osłabła. Władzę w poszczególnych prowincjach przejęli właściciele ziemscy - możnowładcy.
Wraz z panowaniem Mentuhotepa II rozpoczął się okres Średniego Państwa i na nowo została scentralizowana władza królewska, zapanowała stabilizacja i rozkwit.









48. Najwięksi Faraonowie.
Nowe Państwo

W czasach prosperity Nowego Państwa nastąpił rozkwit gospodarki, sztuki i architektury egipskiej. Władców grzebano w grobowcach skalnych znajdujących się na zachodnim brzegu Nilu w Dolinie Królów. Stolicą kraju było miasto Teby. Amenhotep III wzniósł w Luksorze wspaniałą światynię Amona. Zachowane monumentalne rzeźby przedstawiające tego władcę należące do jego świątyni grobowej, tzw. kolosy Memnona, są jednym z najbardziej znanych zabytków starożytnego Egiptu. Jego następca, Amenhotep IV Echnaton, który bywa określany heretykiem, wprowadził radykalne zmiany w religii egipskiej. Zastąpił tradycyjny system wierzeń w wielu bogów wiarą w jednego boga Atona i założył nową stolicę w Tell el-Amarna (Achetaton). Grobowiec kolejnego władcy na tronie egipskim, Tutanchamona, jest najbardziej sensacyjnym odkryciem w dziejach archeologii Egiptu.









49. Najwięksi Faraonowie.
Nowe Państwo, III Okres Przejściowy, Okres Późny, Okres PtolemejskiNajwięksi Faraonowie.

Wraz z nastaniem XIX dynastii w Egipcie rozpoczął się okres ramessydzki. Najwybitniejszym władcą tej epoki był Ramzes II, który prowadził wojny z Syryjczykami i Hetytami. Za czasów panowania ostatniego króla XX dynastii Ramzesa XI w Egipcie doszło do wojny domowej, w wyniku której zostały splądrowane świątynie w Tebach i groby królewskie w Dolinie Królów. Kolejne dwie epoki w dziejach Egiptu - III Okres Przejściowy i Okres Późny - były związane z najazdami obcych narodów, które obejmowały władzę w państwie. Aleksander Wielki, podbiwszy Egipt, zreorganizował administrację egipską i założył nową stolicę, Aleksandrię. Namiestnik macedoński, Ptolemeusz, w 305 r. p.n.e. koronował się na króla, dając początek dynastii Ptolemeuszów, która panowała w kraju nad Nilem, aż do podboju rzymskiego w 30 r. p.n.e. Kleopatra, ostatnia królowa Egiptu, popełniła samobójstwo, a kraj stał się prowincją cesarstwa rzymskiego









50. Sekrety życia Ramzesa II
Ramzes II, zwany Wielkim, trzeci władca XIX dynastii z okresu Nowego Państwa, to postać niezwykła, do dziś fascynuje wielu egiptologów. Do historii przeszedł nie tylko jako znakomity strateg wojenny, mistrz dyplomacji i świetny wojownik, ale również jako władca uwielbiany przez swoich poddanych. Żaden inny faraon nie rządził tak długo Egiptem ani też nie pozostawił po sobie tylu zabytków. O skali i rozmachu stawianych przez Ramzesa II budowli świadczą takie dzieła jak wykuta w litej skale światynia w Abu Simbel czy Ramesseum - wzniesiona w Tebach Zachodnich świątynia grobowa władcy.









51. Starożytna Jerozolima
Jerozolima, stolica współczesnego Izraela. Święte miasto trzech wielkich religii. Dla Żydów to miasto Wzgórza Świątynnego, miejsce najświętsze ze świętych. Muzułmanie wierzą, że stąd Mahomet wstąpił do nieba. Dla chrześcijan Jerozolima jest miastem ukrzyżowania Chrystusa i Jego zmartwychwstania. Do dziś przedstawicieli tych wielkich religii dzieli wiele sporów politycznych i terytorialnych.









52. Egipt - Kraina Bogów cz.1
Dla starożytnych Egipcjan religia była najważniejszą częścią życia. Nie tylko określała ich związki z ziemią i królem, ale też prowadziła do zrozumienia siebie i otaczającego świata. Przez 5 tysięcy lat mieszkańcy Czarnej Ziemi oddawali cześć wielu bogom, jednak zadaniem niektórych ekspertów ich religia zawierała również elementy monoteistyczne. Oglądając film, dowiesz się, jakie znaczenie ma Egipt dla judaizmu, chrześcijaństwa i islamu, czy Trójca Święta ma swój odpowiednik w religii starożytnego Egiptu, jakie związki ze staroegipskim świętem opet ma meczet Abu el-Haggag.









53. Egipt - Kraina Bogów cz.2
Mieszkańcy Delty Nilu całą swą uwagę koncentrowali nie na życiu doczesnym, lecz na życiu wiecznym, nie szczędząc sił i pieniędzy na budowę grobowców i świątyń. Wzniesione przez nich kompleksy świątynne przypominały rezydencje władców, tyle tylko że przeznaczone były dla bogów. O rozmiarach egipskich założeń świątynnych może świadczyć fakt, że największy z zachowanych przybytków - świątynia Amona w Karnaku - jest tak wielka, że mogłaby pomieścić paryską katedrę Notre Dame. Przedstawiamy Państwu kolejny spośród czterech filmów tworzących serię o wierzeniach starożytnych Egipcjan, z którego dowiedzą się Państwo, jakie formy kultu przybierała religia mieszkańców Czarnej Ziemi i jakie miejsca otaczali oni szczególną czcią.









54. Egipt - Kraina Bogów cz.3
Egipska wizja życia pozagrobowego do dziś fascynuje i zaciekawia. Wiara w to, iż po śmierci ciało jest potrzebne człowiekowi do odrodzenia się w zaświatach, sprawiła, że starano się zachować cielesną powłokę zmarłego w jak najlepszym stanie. Tajemnicze, często szokujące rytuały mumifikacji stale rozbudzają wyobraźnię nie tylko badaczy, ale i filmowców czy autorów powieści. Mamy okazję dowiedzieć się , jak wyglądał proces tworzenia mumii i co, oprócz ciała, było według Egipcjan potrzebne zmarłemu po śmierci. Poznamy rytuały pogrzebowe znad Nilu oraz zobaczymy, co spodziewał się ujrzeć w zaświatach mieszkaniec starożytnego Egiptu.









55. Egipt - Kraina Bogów cz.4
Z nadejściem chrześcijaństwa i islamu wierzenia starożytnych Egipcjan oficjalnie zostały zastąpione nową religią. Jednak dawne, głęboko zakorzenione rytuały i obyczaje nadal były żywo obecne nad Nilem. Często wpływały na nową religię. Obrzędy pogańskie przechodziły na grunt chrześcijański czy muzułmański, stając się częścią miejscowej, ludowej religijności. Starożytnych egipskich zaklęć używano jeszcze w średniowieczu. Również w religii Koptów oraz tzw. ludowym islamie znajdujemy wiele pozostałości dawnych wierzeń, formalnie sprzecznych z regułami największych monoteistycznych religii. Niektóre zwyczaje z czasów faraonów przetrwały w mniej lub bardziej zachowanej formie nawet do dziś. Choć często nie zdajemy sobie z tego sprawy, symbole i rytuały wywodzące się ze starożytnych egipskich wierzeń towarzyszą nam również współcześnie.






56. Karnak - Świątynia Bogów
Teby w czasach XVIII dynastii były stolicą kraju i zarazem głównym ośrodkiem religijnym Egiptu. Na wschodnim brzegu Nilu, w Karnaku i Luksorze, władcy Nowego Państwa wznieśli wspaniałe świątynie poświęcone Amonowi. Luksor uważano za pierwotną siedzibę boga Amona - tu miało się znajdować mityczne prawzgórze. Pierwsza wzmianka o znajdującej się tam świątyni Amona pochodzi z czasów Jahmesa. Luksorska świątynia była południową siedzibą boga Amona-Re, czczonego jako Amenemopet. Z kolei Karnak położony jest około 2,5 km na północ od świątyni w Luksorze. Kojarzy się on głównie z imponującą budowlą wzniesioną na cześć Amona-Re, ale powstało tam również ponad 20 innych świątyń, tworząc olbrzymi kompleks sakralny.










57. Wielka Królowa Egiptu
Hatszepsut była jedną z najbardziej niezwykłych i tajemniczych postaci w dziejach starożytnego Egiptu. Jako pierwsza kobieta w historii egipskiej monarchii oficjalnie koronowała się na króla i przyjęła wszystkie przywileje, które do tej pory były dostępne wyłącznie mężczyznom. Z jej polecenia zbudowano wspaniałą, monumentalną światynię w Deir el-Bahari. Przez cały czas panowania wspierał ją wierny doradca i przyjaciel, Senenmut. Następcy Hatszepsut nie byli jednak wdzięczni za to, co uczyniła dla państwa. Jeden z nich, jej pasierb Totmes III, zapragnął usunąć świadectwo o niej z pamięci przyszłych pokoleń i nakazał zniszczyć wszystkie wizerunki Hatszepsut oraz zapisy jej imienia.









58. Zaginione Skarby Starożytności Chiny
Chiny to jedno z najstarszych państw świata. Jego historia sięga III tysiąclecia p.n.e. Z najdawniejszych czasów pozostało wiele świadectw wspaniałej chińskiej kultury. Należą do nich m.in. Wielki Mur Chiński, Terakotowa Armia oraz Zakazane Miasto w Pekinie. Niezwykłym osiągnięciem chińskiej cywilizacji jest też powstanie pisma, a także systemów filozoficznych (konfucjanizm, taoizm i legalizm), które przetrwały wieki i funkcjonują do dziś.










59. W poszukiwaniu prawdy Shangri-La Tybet
Shangri-La to mityczna kraina ukryta w niedostępnych górach Tybetu. W tym raju na ziemi ludzie są szczęśliwi i długowieczni, żyją w pełnej harmonii, oddając się medytacjom i duchowemu doskonaleniu. Nie kontaktują się ze światem zewnętrznym, a każdy, kto tu przypadkiem trafi, musi pozostać na zawsze.










60. Zaginione skarby starożytności-Indie
Cywilizacja starożytnych Indii rozwijała się przez ponad trzy tysiące lat. Swoim zasięgiem obejmowała obszar ponad miliona kilometrów kwadratowych. Rozpoczęła ją około 2500 r. p.n.e. kultura Indusu (Harappa), a zakończył okres panowania Guptów (VI w. n.e.) - ostatniej z wielkich dynastii indyjskich. W późniejszych wiekach tereny te podlegały wpływom arabskim, rozwijał się hinduizm, dżinizm i buddyzm. Cywilizacja ta pozostawiła po sobie wspaniałe arcydzieła, które fascynują do dziś.